Մովսէս Քէշիշեան. Կուսակցութիւններ միայն հայրենի հողի վրայ

Մովսէս Քէշիշեան. Կուսակցութիւններ միայն հայրենի հողի վրայ

    Շուտով Թեհրանի հայոց թեմի Պատգամաւորական Ժողովի նոր ընտրութիւններ են լինելու: Ո՞րն է այդ ընտրութիւնների կարեւորութիւնը: ՊԺ–ի որոշումները ի՞նչ ազդեցութիւն ունեն իրանահայ մարդու կեանքի վրայ: Պատգամաւորական ժողովը մեր համայնքի բարձրագոյն եւ օրէնսդիր մարմինն է, որտեղ կայանում են Թեհրանի հայոց թեմին վերաբերող կարեւորագոյն որոշումներ` թեմի առաջնորդ ընտրելուց եւ ազգային բիւջէի բաժանումից սկսած մինչեւ եկեղեցիների, դպրոցների եւ ազ•ապատկան այլ կառոյցների եւ կալւածների կառավարման վերաբերեալ ճշտւող քաղաքականութիւն: Ընտրութիւնների կարեւորութիւնը անմիջականօրէն կապակցւած են ՊԺ-ի  համայնքային կեանքում ունեցած դերակատարութիւնից: Եթէ այդ մարմնի որոշումները եւ այդ որոշումներից բխած հետեւանքները դրական լինեն, կունենանք ծաղկուն համայնք, եթէ բացասական լինեն` կունենանք դասալիք, յուսահատ, անտարբեր կամ պառակտւած համայնք: Համայնքը…

Read more »

Ռոբերտ Մարգարեան. Պատգամաւորը պատասխանատու է ժողովրդին

Ռոբերտ Մարգարեան. Պատգամաւորը պատասխանատու է ժողովրդին

    Շուտով Թեհրանի հայոց թեմի Պատգամաւորական Ժողովի նոր ընտրութիւններ են լինելու: Ո՞րն է այդ ընտրութիւնների կարեւորութիւնը: ՊԺ-ի որոշումները ի՞նչ ազդեցութիւն ունեն իրանահայ մարդու կեանքի վրայ: Համաձայն Թեհրանի հայոց թեմի կանոնադրութեան Պատգամաւորական ժողովը համարւում է թեմի բարձրագոյն մարմինը, որը ընտրում է Թեմական խորհրդին, Կրօնական խորհրդին, Հաշւեքննիչ մարմնին, հաստատում է դրանցից բխող տարբեր մարմինների ու յանձնախմբերի կազմերը, վաւերացնում է տարեկան բիւջէն և վերահսկում է իր ընտրած մարմինների գործունէութիւնը և իւրաքանչիւրի գործունէութեան շրջանի աւարտին իր գնահատականն է տալիս նրանց բարոյական ու նիւթական գործունէութեանը: Կանոնադրութեամբ Պատգամաւորական ժողովին վերապահւած այս պատասխանատւութիւնները բաւարար են ընդգծելու համար դրա նշանակութիւնը: Պատգամաւորական ժողովը համարւում է նաեւ Հայոց Առաքելական…

Read more »

Հայ գրաւոր մշակոյթի նոր շրջան

Հայ գրաւոր մշակոյթի նոր շրջան

  Արամ Բաբայեան     Այս տարի լրանում է հայ տպագրութեան ուղիղ 500 ամեակը։ 1512 թւականին, հեռաւոր Վենետիկ քաղաքում, լոյս տեսաւ հայերէն առաջին տպագիր գիրքը, որը կոչւում է «Պարզատումար»։ Օրացուցային տիպի ժողովրդական մի գիրք է այդ։ Գրքի տպագըրիչը Յակոբ Մեղապարտն էր, առաջին հայ տպագրիչը։ Այդքան վաղ ժամանակներում, Գուտենբերգի  գիւտից մօտ 55-60 տարի յետոյ, հայերէն տպագիր խօսքի երեւան գալը խոշոր երեւոյթ էր հայ կուլտուրայի պատմութեան մէջ։ Դրանով սկիզբ դրւեց Հայ ժողովրդի կուլտուրական կեանքի նոր դարաշրջանին։ Գիտենք, որ հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ տառապել է օտարի լծի տակ։ Սակայն, առանձնապէս շատ ծանր է եղել նրա վիճակը վերջին հինգ դարերում՝ Թուրքիայի եւ Իրանի տիրապետութեան…

Read more »

Ո՞րն է հայերէն առաջին գիրքը` «Պարզատումար»-ը թէ՞ «Ուրբաթագիրք»-ը

Ո՞րն է հայերէն առաջին գիրքը` «Պարզատումար»-ը թէ՞ «Ուրբաթագիրք»-ը

    Հայ հնագոյն հրատարակութիւններից բանասիրութեան մէջ առաջինը յիշատակւել է «Աղթարք»-ը 1865 թ, Ղ. Ալիշանի կողմից («Բազմավէպ», 1865, էջ 221): Այնուհետեւ, Գ. Զարբհանալեանը իր «Հայկ. մատ.» մէջ նկարագրել է «Աղթարք»-ը եւ «Ուրբաթագիրք»-ը (վերջինս «Կիպրիանոս» վերնագրով): «Ուրբաթագրքի» մասին գրւած է, «Անթուական ամենահին տպագրութիւն, առանց նշանակութեան տեղւոյ, քաղաքի եւ հրատարակչի»: Առաջին անգամ Գ. Գովրիկեանը 1889թ. նկարագրելով Յակոբ Մեղապարտի «Պարզատումար»-ը, նրա տը-պագրութեան թւականը համարեց 1512¬ը յենւելով բնագրի սկզբում նշւած օրացուցային 961 թւականի վրայ («Հանդէս ամս.», 1889, էջ 209-212): Գ. Գալեմքեարեանը, ամփոփելով հնագոյն հրատարակութիւնների մասին եղած նիւթերը, ամենահին հրատարակութիւնը համարեց «Պարզատումար»-ն այն նկատառումով, որ «Ուրբաթագիրք»-ն սկսւում է զարդագըրով, իսկ «Պարզատումար»-ը սովորական երկաթագրով («Հանդէս ամս.»,…

Read more »

Երեւանի երեխաները

Երեւանի երեխաները

    Շրջէք Երեւանի փողոցները եւ արեւածաղկի կոճ վաճաող չքաւոր կանանց եւ մեքենաների վրայ տախտակ խաղացող տղամարդկանց կողքին կը նկատէք նաեւ երեախաների աչքառու ներկայութիւնը: Բազմաթիւ երեխաներ, վառ հայեացքներով, ուրախ, որոնք խաղում են քաղաքի ցանկացած փողոցում: Երեւանի բնակարանային բլոկների միջեւ ընկած բակերը, ուր բոլոր բնակիչները ճանաչում են միմեանց, այս երեխաները խաղալու վայրն է: 2001 թւականի ամռանը, անգլերէն հայկական AIM ամսագրի լուսանկարիչ՝ Վիրօ Տէր Կարապետեանը, Թումանեանի 33-ում ընկերակցել է բակի երեխաներին եւ լուսնակրնել է նրանց, հնացած մեքենաների եւ աւերւած պատերի միջեւ: Միջավայր, որ առանց նրանց ներկայու-թեան մռայլ տպաւերութիւն կը թողներ անցորդի վրայ, եւ որ նրանցով եռում է կեանքով:     ԱՄՆ-ի Բոստոնում…

Read more »

Իրանի 44-րդ համահայկական խաղերը

Իրանի 44-րդ համահայկական խաղերը

  Արման Տ.Ստեփանեան     Համահայկական խաղերը իրանահայ կեանքում համարւում են ամենակարեւոր մարզակակն իրադարձութիւնը: Այն մարզական մրցութիւնն է, որ իր մէջ է ընդգրկում Իրանի բոլոր հայկական գաղութները: Այսպիսով ամէն տարի ամռան վերջին շաբաթը բոլոր հայկական գաղութներից ժամանած մարզիկները, տարբեր մարզաճիւղերում մրցում են միմեանց հետ: Ընհակառակ Հայաստանում կայացող համահայկական մարզական խաղերը, որում մասնակցում են աշխարհի բոլոր կողմերից ժամանած հայ մարզիկ եւ մարզկուհիները ներկայացնելով իրենց քաղաքը, Իրանի համահայկական խաղերում կարգն այլ կերպ է: Այս մրցութիւններում իրանահայ գաղութի իւրաքանչիւր միութիւն իր մարզիկներն է ներկայացնում այս խաղերին: Մրցութիւնները համաձայն անցեալ տարիներին տեղի են ունենում Իրանի մայրաքաղաք` Թեհրանի ամենամեծ մարզամշակութային կազմակերպութեան մէջ` «Արարատ» մարզաւանում: Այս…

Read more »

Գիւմրին փոքր Երեւան չԷ

Գիւմրին փոքր Երեւան չԷ

    Մինչ Գիւմրին այցելելը, Հայաստանի երկրորդ քաղաքի մասին մտածում էի որպէս մի փոքր Երե-ւան, սակայն, նոյնիսկ կարճ մի շրջագայութեամբ քաղաքի փողոցներում անհետանում է այդ թիւրիմացութիւնը: Գիւմրին, որի անունները (Կումայրի, Ալեքսանդրապոլ, Լենինական եւ կրկին Գիւմրի¤ արդէն վկայում են նրա պատմութեանը, իր ամէն ինչով տասնիններորդ դարի ռուսական կայսրութեան մի քաղաք է: Մեզ այսօր ծանօթ Երեւանը հիմնականում ձեւաւորւել է սովետական շրջանում, մինչդեռ Գիւմրին նախասովետական շրջանում արդէն ռուսական Անդրկովկասի կարեւոր քաղաքներից էր համարւում: Գիւմրին իր ճարտարապետութեամբ բաւականին տարբերում է Երեւանից: Տուֆէ վարդագոյն քարով բազմայարկանի եւ բակերի շուրջ կառուցւած բնակարանային համալիրների փոխարէն` այստեղ կան տեղական սեւ շինանիւթով կառուցւած երկյարկանի շէնքեր: Գիւմրիի հէնց մուտքում քաղաքի…

Read more »